การรักษารากฟัน คืออะไร ทำไมเราต้องรักษารากฟัน

คุณกลัวการรักษารากฟันจนไม่กล้าไปหาหมอฟัน ยอมทนเจ็บจนเคี้ยวอาหารไม่ไหวอยู่ใช่ไหม ถ้าใช่ วันนี้เรามีทุกข้อควรรู้เกี่ยวกับการรักษารากมาเล่าให้คุณฟัง เพื่อให้คุณเข้ารับการรักษาอย่างสบายใจ แล้วคุณจะรู้ว่าการรักษาไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด

หากคุณมีฟันผุแล้วไม่ยอมไปรักษา มีอาการเคี้ยวอาหารแล้วเจ็บ ปวดฟัน หรือเสียวฟันอย่างต่อเนื่อง อาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงปัญหารากฟันที่คุณไม่ควรมองข้าม และควรพบทันตแพทย์โดยเร็วเพื่อเข้ารับการรักษาอยู่ก็เป็นได้ ก่อนที่อาการจะลุกลามจนต้องสูญเสียฟันซี่นั้นไป เรามาทำความเข้าใจเกี่ยวกับการรักษารากฟันที่เหมือนจะน่ากลัว แต่ความจริงไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดกัน

การรักษารากฟัน คืออะไร

การรักษารากฟัน (Root Canal treatment) คือ การกำจัดเนื้อเยื่อในเนื้อฟันที่มีอาการอักเสบ หรือติดเชื้อออกจากโพรงประสาทฟัน และคลองรากฟัน (Root Canal) จากนั้น ทันตแพทย์จะทำความสะอาดโพรงประสาทฟัน และคลองรากฟัน เมื่อปราศจากเชื้อโรคแล้ว จึงค่อยซ่อมแซม อุดคลองรากฟัน และบูรณะตัวฟันขึ้นมาใหม่ เพื่อให้ฟันซี่นั้นกลับมาแข็งแรง และใช้งานได้ตามปกติ เป็นวิธีการรักษาฟันซี่เดิมไว้ โดยไม่จำเป็นต้องถอนฟันออกไป หากไม่รีบเข้ารับการรักษาอาจทำให้ฟันตาย มีหนอง สีของฟันคล้ำ บางรายอาจมีอาการหน้าบวมร่วมด้วย

ปัญหารากฟัน เกิดจากสาเหตุใด

• ฟันผุเรื้อรังที่มีการติดเชื้อลึกไปถึงเนื้อฟัน และโพรงประสาทฟัน
• ฟันแตก บิ่น หัก ร้าวเป็นร่องลึกไปถึงโพรงประสาทฟัน
• การเกิดอุบัติเหตุบางอย่างที่กระแทกฟันอย่างรุนแรง ทำให้เนื้อฟันตาย เส้นเลือด และเส้นประสาทของฟันถูกทำลายจนเกิดการอักเสบตามมา
• โรคเหงือกอักเสบ
• การเคี้ยวอาหารแรงเกินไป หรือนอนกัดฟัน ทำให้ฟันร้าวจนเชื้อแบคทีเรียเข้าไปในโพรงประสาทฟัน

การรักษารากฟัน มีกี่วิธี

การรักษารากฟันแบ่งได้ 2 วิธี ได้แก่

• การรักษารากฟันแบบปกติ

ทันตแพทย์จะเอกซเรย์เพื่อตรวจดูความยาวของคลองรากฟัน กรอฟันเพื่อเปิดโพรงประสาท และคลองรากฟัน จากนั้นจึงกำจัดส่วนที่ติดเชื้อออก ทำความสะอาด ใส่ยาฆ่าเชื้อ แล้วอุดคลองรากฟันด้วยวัสดุอุดคลองรากฟัน หรือใช้วิธีการครอบฟัน

• การรักษารากฟันด้วยวิธีการผ่าตัดปลายราก

หากรักษาด้วยวิธีปกติไม่สำเร็จ จะต้องใช้วิธีที่สอง ซึ่งเป็นวิธีที่ละเอียดอ่อนกว่า ซับซ้อนกว่า และมีค่าใช้จ่ายในการรักษาสูงกว่า ทันตแพทย์จะทำการผ่าเปิดบริเวณเหงือกตรงปลายรากฟัน โดยใช้กล้องจุลศัลยกรรมร่วมด้วย เพื่อขยายกำลังการมองเห็นคลองรากฟันให้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น จากนั้นจะกำจัดส่วนที่ติดเชื้อออก ทำความสะอาดแล้วอุดด้วยวัสดุที่ปลอดภัยต่อเนื้อเยื่อรากฟัน

การเตรียมตัวก่อนการรักษารากฟัน

การเตรียมตัวให้พร้อมก่อนเข้ารับการรักษารากฟัน จะช่วยให้ทันตแพทย์ดำเนินการรักษาตามขั้นตอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะส่งผลต่อผลลัพธ์ของการรักษาได้ดียิ่งขึ้น อีกทั้งยังเป็นการลดอาการแทรกซ้อนหรือเสี่ยงติดเชื้อที่อาจเกิดขึ้นได้ เป็นขั้นตอนที่ควรปฏิบัติตามที่ทันตแพทย์แนะนำอย่างเคร่งครัด

ขั้นตอนการเตรียมตัวมีดังนี้

• พักผ่อนให้เพียงพอ ควรนอนหลับอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการรักษา
• งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และสูบบุหรี่ หรือใช้สารใดๆ ก็ตามที่ออกฤทธิ์เกี่ยวกับการเต้นของหัวใจ และการไหลเวียนของเลือด ควรงดอย่างน้อย 6 ชั่วโมงก่อนเข้ารับการรักษา
• แจ้งทันตแพทย์ให้ทราบหากมีอาการแพ้ยาบางชนิด รวมทั้งแจ้งรายการยา หรืออาหารเสริมที่กินอยู่

ค่าใช้จ่ายในการรักษารากฟัน

เมื่อทันตแพทย์พิจารณาว่าต้องเข้ารับการรักษารากฟัน ทันตแพทย์จะดูความเป็นไปได้ว่าควรใช้วิธีการใดในการรักษา โดยทั่วไปจะมีราคาตั้งแต่ 6,000–12,000 บาท ค่าใช้จ่ายจะแบ่งออกเป็นสองส่วน คือ ค่ารักษาฟัน และค่าบูรณะฟัน ส่วนราคาในการรักษานั้นอาจแตกต่างออกไปตามตำแหน่งของซี่ฟัน และรากฟัน โดยฟันซี่หน้าจะมีราคาถูกกว่าฟันกราม รวมทั้งราคายังแปรผันไปตามความซับซ้อนในการรักษา และการบูรณะฟันอีกด้วย ทั้งนี้อาจมีค่าใช้จ่ายอื่นๆ เพิ่มเติมตามรายละเอียดการรักษา เช่น ค่าเอกซเรย์ ค่าครอบฟัน ค่าเดือยฟัน ฯลฯ

การดูแลรักษาหลังจากรักษารากฟัน

เมื่อเข้ารับการรักษารากฟันแล้ว ทันตแพทย์จะแนะนำวิธีปฏิบัติ ซึ่งควรทำตามอย่างเคร่งครัด เพื่อผลลัพธ์การรักษาที่ดี และเพื่อรักษาฟันให้ใช้งานได้ในระยะยาว ดังต่อไปนี้

• หลังเข้ารับการรักษาจะมีอาการปวดตึงฟันในช่วง 2-3 วันแรก ให้กินยาแก้ปวดตามที่ทันตแพทย์สั่ง หลังจากนั้นอาการปวดจะทุเลาลง หากไม่หายหรือมีอาการบวมมากผิดปกติ ควรพบทันตแพทย์ทันทีเพื่อหาสาเหตุเพิ่มเติม
• งดการกินอาหารหลังจากเพิ่งเข้ารับการรักษา เพราะยาชายังออกฤทธิ์อยู่ อาจทำให้เผลอกัดลิ้นหรือกระพุ้งแก้มได้
• ควรกินอาหารอ่อน หลีกเลี่ยงอาหารเหนียวหรือแข็ง งดใช้งานฟันซี่ที่รักษา การเคี้ยวหรือกัดอาจทำให้ฟันซี่นั้นแตกหรือหักได้
• หากวัสดุอุดฟันชั่วคราวหลุด ควรมาพบทันตแพทย์ทันที เพื่อป้องกันการติดเชื้อเข้าสู่โพรงประสาทฟัน
• ควรมาพบทันตแพทย์ตามนัดหมาย เพื่อติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เป็นการลดความเสี่ยงที่จะต้องถอนฟันซี่ที่รักษา
• รักษาความสะอาดในช่องปากอย่างสม่ำเสมอ แปรงฟัน ใช้ไหมขัดฟันเพื่อลดการสะสมของแบคทีเรีย

หากได้รับการรักษารากฟันอย่างต่อเนื่อง หมั่นทำความสะอาดช่องปากให้ถูกวิธี ให้ความสำคัญกับสุขภาพช่องปาก มาพบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน เพียงเท่านี้ คุณก็จะมีสุขภาพฟันที่แข็งแรง และยืดอายุการใช้งานของฟันได้อย่างยาวนาน

คำถามที่พบบ่อย

• การรักษารากฟันเจ็บไหม

ตอบ เนื่องจากรากฟันมีเส้นประสาท และเส้นเลือดหล่อเลี้ยงอยู่ ทำให้การรักษาอาจรู้สึกเจ็บได้ โดยอาการเจ็บมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับตำแหน่ง และลักษณะรากฟันของแต่ละคน

• ถอนฟันทิ้งดีกว่าไหม

ตอบ ฟันแท้เป็นอวัยวะที่สำคัญ แข็งแรงทนทาน และดีกว่าฟันเทียม เวลาเคี้ยวอาหารก็ให้ความรู้สึกที่เป็นธรรมชาติ เมื่อทันตแพทย์พิจารณาแล้วว่าสามารถรักษารากฟันได้ แนะนำให้รักษารากฟันจะดีกว่า เพราะการถอนฟันทิ้งอาจส่งผลให้ฟันข้างเคียงล้มหรือเอียง หากไม่มีฟันมาทดแทนจะเกิดปัญหาโรคเหงือกตามมาภายหลังได้

• การรักษารากฟันใช้เวลานานไหม

ตอบ การรักษารากฟันแต่ละครั้งใช้เวลาอย่างน้อย 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง และอาจต้องมาพบทันตแพทย์อย่างน้อย 2-4 ครั้งตามความยากง่ายของวิธีการรักษา