การครอบฟัน คืออะไร ?

การครอบฟัน (Dental Crowns) เป็นการใช้วัสดุพิเศษเพื่อครอบลงไปบนตัวฟันที่มีปัญหาทั้งซี่ โดยส่วนใหญ่ฟันซี่นั้น ๆ มักเจอปัญหาฟันผุ หัก แตก บิ่น จนไม่สามารถอุดได้ หรือผ่านการรักษารากฟันมาแล้ว เพื่อรักษาเนื้อฟันที่ยังเหลืออยู่ไม่ให้เสียหายไปมากกว่านี้ และช่วยให้ฟันที่มีปัญหานั้นกลับมาใช้งานได้ดังเดิม นอกจากนี้การครอบฟันยังช่วยเพิ่มความมั่นใจให้กับรอยยิ้มได้ เพราะเราสามารถเลือกรูปร่าง สีของฟัน รวมไปถึงปรับการเรียงตัวของฟันให้สวยงามเข้ากับรูปปากของเราได้อีกด้วย

การครอบฟันเหมาะกับใคร ช่วยแก้ปัญหาอะไรได้บ้าง ?

การครอบฟัน ตอบโจทย์ปัญหาฟันได้หลายกรณี ไม่ว่าจะเป็นความเสียหายหนักหรือเบา เพราะเป้าหมายหลักของการครอบฟัน คือ การรักษาฟันซี่นั้นไว้โดยไม่ต้องถอนทิ้งไป โดยผู้ที่เหมาะสำหรับการครอบฟัน ประกอบด้วย

• ผู้ที่มีปัญหาฟันผุ แตก บิ่น และต้องการให้ฟันกลับมาใช้งานได้ตามปกติอีกครั้ง โดยมีสภาพเหมือนฟันธรรมชาติมากที่สุด
• ผู้ที่ใส่รากฟันเทียม มักต้องครอบด้านบนก่อน
• ผู้ที่ฟันเปลี่ยนสีอย่างเห็นได้ชัด
• ผู้ที่มีฟันผุลึก รูใหญ่ จนไม่สามารถอุดฟันได้
• ผู้ที่ใส่สะพานฟัน เพราะการครอบฟันเป็นส่วนหนึ่งของการทำสะพานฟัน

ครอบฟันมีกี่แบบ มีวัสดุอะไรบ้าง

วัสดุที่ใช้ในการครอบฟัน มีทั้งหมด 5 แบบ แตกต่างกันไปตามลักษณะการใช้งาน ดังรายละเอียดต่อไปนี้

• ครอบฟันแบบโลหะล้วน (Full Metal Crown: FMC)

เป็นการครอบฟันจากวัสดุที่มีความแข็งแรงทนทานสูง รองรับการบดเคี้ยวได้ดี เหมาะสำหรับการรักษาบริเวณฟันกรามที่ต้องใช้บดเคี้ยวอาหาร เพื่อให้การเคี้ยวมีประสิทธิภาพดังเดิม ไม่แตกหักง่าย และดูแลรักษาง่าย แต่วัสดุนี้มีข้อจำกัดเรื่องความสวยงาม เพราะตัวครอบฟันจะเป็นสีโลหะทั้งซี่ มองไปแล้วไม่กลืนไปกับฟันซี่อื่น ๆ

• ครอบฟันแบบเซรามิก (All-Ceramic Crown: ACC)

เป็นการครอบฟันที่ทั้งสวยงาม มีสีเสมือนฟันจริง และแข็งแรง เหมาะสำหรับคนแพ้โลหะ เป็นวัสดุครอบฟันที่ได้รับความนิยมมากที่สุด เพราะสามารถใช้ครอบฟันได้ทุกซี่ โดยเฉพาะฟันหน้าที่ต้องการความสวยงามเพื่อเสริมภาพลักษณ์ แต่วัสดุเซรามิกไม่เหมาะสำหรับผู้ที่ชอบใช้ฟันกัดสิ่งของ หรือชอบกัดฟัน เพราะอย่างไรเซรามิกก็ไม่แข็งแรงเท่าโลหะ หากมีการกัดบ่อย ๆ อาจทำให้เกิดรอยร้าว หรือแตกได้

• ครอบฟันแบบโลหะเคลือบเซรามิก (Porcelain-Fused-to-Metal Crown: PFM)

เป็นครอบฟันที่ผสมเซรามิกกับโลหะไว้ด้วยกัน โดยโครงสร้างฐานด้านล่างจะเป็นโลหะ ส่วนด้านบนเป็นเซรามิก ทำให้ครอบฟันชนิดนี้มีทั้งความแข็งแรง และความสวยงาม อย่างไรก็ตาม ครอบฟันแบบนี้ไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนัก เพราะต้องกรอเนื้อฟันออกไปมาก และทำให้เห็นขอบเหงือกเป็นสีคล้ำ ดูไม่น่ามอง

• ครอบฟันแบบเรซิน (All-Resin Crown)

เป็นวัสดุคล้ายพลาสติก มีความแข็งแรงทนทานค่อนข้างน้อย แตกหักง่ายกว่าวัสดุอื่น ๆ โดยส่วนใหญ่ทันตแพทย์มักใช้วัสดุชนิดนี้มาครอบฟันชั่วคราวระหว่างการรักษา หรือรอฟันครอบถาวรมากกว่า

• ครอบฟันแบบสแตนเลส (Stainless Steel Crown: SSC)

หรือครอบฟันแบบเหล็กไร้สนิม ส่วนใหญ่มักเป็นครอบฟันสำเร็จรูปสำหรับเด็ก ทันตแพทย์มักใช้วัสดุนี้ครอบฟันให้เด็กที่ยังมีฟันน้ำนมอยู่ หลังจากฟันแท้งอกขึ้นวัสดุนี้จะหลุดออกเอง

วิธีครอบฟัน มีขั้นตอนอย่างไร ?

วิธีครอบฟัน เป็นขั้นตอนที่ใช้เวลาค่อนข้างนาน เพราะต้องผ่านการรักษาทางทันตกรรมหลายขั้นตอน เพื่อให้ผลลัพธ์ออกมาดีที่สุด โดยเราสามารถแบ่งขั้นตอนออกเป็นหัวข้อต่าง ๆ ดังนี้

• ซักประวัติการรักษาต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นประวัติการแพ้ยา โรคประจำตัว รวมไปถึงยาและวิตามินที่กินอยู่ จากนั้นจะตรวจสอบปัญหาฟันที่ต้องแก้ไข เอ็กซเรย์เพื่อตรวจสภาพของรากฟัน แล้วจึงประเมินว่าสามารถครอบฟันต่อได้หรือไม่ ถ้าทำได้จะเข้าสู่ขั้นตอนการครอบฟันต่อไป
• ทันตแพทย์จะปรึกษากับคนไข้เพื่อเลือกรูปร่าง สี และขนาดของครอบฟันถาวร
• ทันตแพทย์ฉีดยาชา และกรอฟัน จากนั้นจะพิมพ์ปากเพื่อสร้างครอบฟันชั่วคราวมาใส่ให้ก่อน แล้วจึงให้คนไข้กลับบ้านเพื่อรอให้ครอบฟันถาวรทำเสร็จเรียบร้อยจากแล็บทันตกรรม โดยส่วนใหญ่ใช้เวลาประมาณ 5-7 วันจึงเสร็จ
• คนไข้กลับมาพบทันตแพทย์อีกครั้ง ในครั้งนี้ทันตแพทย์จะถอดครอบฟันชั่วคราวออก และใส่ครอบฟันถาวรให้
• ทันตแพทย์ตรวจสอบความพอดีของครอบฟัน ตกแต่งครอบฟันถาวร รวมไปถึงดูการสบฟันว่ามีปัญหาอะไรไหม
• ติดตามอาการ และประเมินผลครอบฟันถาวร
• ครอบฟันไปแล้ว ต้องดูแลตัวเองอย่างไรบ้าง
• หากมีอาการปวดหลังยาชาหมดฤทธิ์ สามารถกินยาแก้ปวดได้
• กินอาหารอ่อน 1-2 วันหลังการครอบฟัน
• ไม่เคี้ยวน้ำแข็ง ของแข็ง หรือเหนียวจนเกินไป
• ทำความสะอาดปากตามปกติ
• ใช้ไหมขัดฟัน และแปรงซอกฟันทุกครั้งก่อนแปรงฟัน เพื่อขจัดเศษอาหารที่อุดตันตามซอกฟันออก
• พบทันตแพทย์ตามนัดทุกครั้งเพื่อประเมินผล และติดตามอาการ
• หากมีอาการปวด เสียวฟัน หรือเจ็บเหงือกทุกครั้งที่กินอาหาร ให้รีบมาพบทันตแพทย์โดยเร็ว

ครอบฟันกับวีเนียร์ ทำอันไหนดีกว่ากัน ?

การครอบฟัน กับ การทำวีเนียร์ มีเป้าหมายในการรักษาแตกต่างกัน โดยการครอบฟันเป็นการรักษาซี่ฟันที่เสียหายค่อนข้างมาก ทำโดยการกรอฟันทั้งซี่ให้มีขนาดเล็กลง แล้วจึงนำที่ครอบฟันมาครอบลงไปทั้งซี่แทน เพื่อคงฟันซี่นั้นให้ยังใช้งานต่อไปได้ดังเดิม ส่วนการทำวีเนียร์เป็นการนำวัสดุเซรามิกมาเคลือบปิดไว้ที่ผิวฟันด้านหน้า ไม่ใช่การครอบฟันลงไปทั้งซี่ มีจุดมุ่งหมายเพื่อตกแต่งฟันที่มีปัญหาเล็กน้อย เช่น ฟันบิ่น สีฟันไม่เท่ากัน หรือฟันห่าง ให้สวยงามขึ้นเท่านั้น

ครอบฟันราคาเท่าไหร่

ราคาครอบฟัน แปรผันตามวัสดุที่ใช้ และซี่ฟันที่มีปัญหา โดยทั่วไปราคาจะเริ่มต้นที่ประมาณ 10,000 บาท แต่ถ้าคนไข้อยากได้วัสดุที่คงทนกว่านี้ หรือทันตแพทย์พิจารณาว่าควรใช้วัสดุอื่นที่ดีกว่าวัสดุเริ่มต้น ราคาก็จะสูงขึ้นตามไปด้วย